AMPD Perakende Endeksi Temmuz 2010

Organize Perakende Ciroları
Organize perakende sektörü ciroları Temmuz ayında aylık %6 artış kaydetti. Yıl başından bu yana geçen 7 aylık dönem, geçen yılın aynı dönemi ile kıyaslandığında, ciro artışının %7 oranında olduğu görülmektedir. 12 aylık değişim incelendiğinde ise organize perakende ciroları %9 artmıştır. 2009 yılı temmuz ayında 12 aylık ciro gelişimi %4 idi. Dolayısıyla 2010 yılında sektör, 2009?un çok üzerinde bir performans ortaya koymaktadır.
2010 Temmuz ayı, 2009 temmuz ayı ile kıyaslandığında, yıllık artış oranı %12 olmuştur.
CNBC-e Tüketici Güven endeksi Temmuz ayında bir önceki aya göre 6,5 değer kazanarak 102.96 düzeyine yükseldi.
CNBC-e Tüketici Beklenti Endeksi Temmuz ayında, bir önceki aya göre yüzde 11 artarak 88.46 değerini aldı.
Tüketici Eğilim Endeksi ise Temmuz ayında, bir önceki aya göre %1.5 düşerek 151.15 değerine geriledi.
Haziran ayında benzer bir oranda düşüş gösteren endeksin Temmuz ayında hızlı bir toparlanma gösterdiği izleniyor. Endeksin detaylarına bakıldığında, artışın özellikle gelecek 12 aya ilişkin beklentilerdeki iyileşmeden kaynaklandığı anlaşılıyor.
Endeks sonuçlarını değerlendiren Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erhan Aslanoğlu şunları kaydetti: "Haziran ayında hem finans piyasalarında hem ekonomi dışı faktörlerde yaşanan olumsuzluğun, Temmuz ayında azaldığını gözlemledik. Tüketici Güven Endeksi?nin yükselişinde bu gelişmelerin etkili olduğunu düşünüyoruz. Son veriler, tüketici güveninde bir önceki ay yaşanan bozulmanın şimdilik geçici olduğuna işaret ediyor. Veriler, aynı zamanda yaşanan belirsizliklerin tüketici beklentilerini çok oynak ve kırılgan bir hale de getirdiğine işaret ediyor. Son aylarda beklentilerdeki oynaklığa karşın tüketim eğiliminin çok değişmemesi de bunu gösteriyor diye düşünüyoruz.?

(Grafiklerin büyük halleri için üzerlerinetıklayınız)

TEPAV, Temmuz ayı TEPE sonuçlarına göre, son iki aydır düşme eğiliminde olan TEPE Temmuz 2010?da tekrar yükselişe geçti. Ankete katılanların yüzde 36.3?ü önümüzdeki 3 aya ilişkin beklentilerden iyileşme beklerken, yüzde 33.3?ü ise kötüleşme bekliyor.
Tüketicilerin siyasi ve ekonomik belirsizlik dönemlerinde gösterdiği hassasiyet Temmuz ayı itibarıyla yerini iyileşmeye bıraksa da, gelecek dönem için eğiliminde fazla bir iyileşme beklenmemektedir. Tüketici güvenindeki iyileşmeye bağlı olarak perakende sektörü cirosu aylık %6, yıllık %9 büyüme kaydederken bu oranlar 2009 yılındaki büyüme oranlarının önündedir. Buna paralel olarak, perakende sektörü de tüketicisi gibi güven artışı yaşamıştır ve gelecek dönem beklentisi de olumlu yöndedir.

Gıda ve Gıda-Dışı Cirolar
Organize gıda perakendesi ciroları temmuz ayında bir önceki aya göre %12 artış kaydetmiştir. Yılın ilk 7 aylık döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre %3 büyüyen gıda cirolarında 12 -aylık değişim ise %4 büyüme yaratmıştır.
Gıda dışında ise aylık bazda %2 ciro düşüşü yaşanırken, yılık ilk 7 aylık dönemi kıyaslandığında, ciro değişimi %14 olmuştur.12-aylık bazda ise gıdadışı perakende ciroları %19 artış kaydetmiştir. Hazır giyim alt kırılımı incelendiğinde, ciroların aylık bazda %1, 12-aylık bazda ise %31 arttığı görülmektedir. Geçen yılın aynı ayında artış %16 iken, hazır giyim sektörü bu yıl büyüme hızını neredeyse ikiye katlamıştır. Yılın ilk 7 ayı geçen yılın ilk 7 ayıyla kıyaslandığında, hazır giyim perakendesi ciroları %23 büyümüştür.
2010 yılı Temmuz ayında 2003 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi?nde bir önceki aya göre %-0,48 düşüş, bir önceki yılın Aralık ayına göre %3,09, bir önceki yılın aynı ayına göre %7,58 ve on iki aylık ortalamalara göre %7,59 artış gerçekleşmiştir.
Aylık ciro büyümesinde en yüksek oran, %12 artış işe gıda perakendesinde gerçekleşmiştir. Gıdadışı cirolarında yaşanan aylık mevsimsel düşüşe rağmen, yıllık bazda büyüme oranı %19 olarak gerçekleşmiştir. Hazır giyim perakendesi ise yıllık %31 ciro artışı ile öncü konumdadır. Enflasyon oranındaki gerileme, tüketicinin alım gücünü olumlu etkileyen bir faktör olmuştur.

Metrekare Endeksi
Organize perakende sektörünün satış alanı metrekare gelişimine bakıldığında, önceki aya göre %1, yıllık bazda ise %16 artış görülmektedir. Sektör, 2009 yıl sonuna kıyasla, 7 ayda %8 metrekare artışı kaydetmiştir. Metrekare gelişimi 2009 yılındaki büyüme hızına yakın bir hızda; ancak az da olsa önünde seyretmektedir.
Mağaza sayılarında ise aylık %1, yıllık ise %21 artış kaydedilmiştir. Geçen yılın aynı döneminde %14 olan mağaza sayısı değişimine kıyasla bu yıl mağaza sayıları daha yüksek bir hızla artmaktadır.

Yıllık bazda mağaza sayısı gelişimi bir önceki yıla göre daha yüksek bir hıza sahipken, metrekare gelişimi hemen hemen aynı hızdadır. 2010 yılında açılan mağazalarda , hazırgiyim dışında, mağaza başına metrekarelerde düşüş kaydedilmektedir.

Gıda ve Gıda-Dışı Metrekareleri
Gıda metrekaresi gelişimine bakıldığında, aylık %2, yıllık %15 artış görülmektedir. 2009 sonundan bu yana geçen 7 aylık dönemde %9 metrekare artışı ile organize gıda perakendesi öncü konumdadır. Gıda perakendesi aynı zamanda yıllık %28 mağaza sayısı artışıyla bu alanda da öncü konumdadır.
Gıda dışı perakendede aylık metrekare değişimi olmazken, yıllık bazda ise %16 artış kaydedilmiştir. Bu oran bir önceki yılın aynı dönemindeki %10 büyüme oranının üstünde gerçekleşmiştir. 7 aylık dönemde ise gıdadışı perakende satış alanı metrekaresi %6 büyüme kaydetmiştir. Mağaza sayıları ise yıllık %13 artmıştır.
Hazır giyim alt kırılımında ise metrekarelerin aylık bazda değişmediği ancak yıllık bazda %22 artış kaydettiği görülmektedir. Hazır giyim perakendesi, 12 aylık dönemde metrekare gelişimi öncüsüdür. Aynı dönemde mağaza sayıları ise %15 artarak geçen yılın temmuz ayında %11 olan mağaza artış oranının önünde seyretmiştir.
2009 yıl sonuna kıyasla 2010 Temmuz ayına kadar geçen 7 aylık dönemde is %8 metrekare gelişimi olmuştur.
Yılın ilk 7 aylık döneminde metrekare gelişiminin öncüsü gıda perakendesi olurken, yıllık bazda hazır giyim perakende metrekareleri en yüksek artışı kaydetmiştir. Gıda perakendesi yıllık bazda bir önceki yılın aynı dönemindeki büyüme hızının gerisinde iken, gıda dışı perakende önünde seyretmektedir. Gıda perakendesi, yıllık mağaza sayısı artışının öncüsü olmuştur. Sektör, uzun vadeli ve sürekli yatırım politikasını farklı alt kırılımlarda sürdürmektedir.

Metrekare Başına Cirolar
Metrekare başına cirolar incelendiğinde organize perakende sektörünün aylık %5, yıllık bazda ise %3 oranında verimlilik artışı sağladığı görülmektedir. Geçen yılın aynı döneminde yıllık değişim %1 daralma şeklinde gerçekleşmiştir.

Gıda ve Gıda-Dışı Metrekare Başına Cirolar
Alt sektörler bazında incelendiğinde, aylık %10 verimlilik artışı yaşayan gıda perakendeciliğinde yıllık değişimin %1 düşüş olduğu kaydedilmektedir. Geçen yılın temmuz ayında ise bu oran %6 olmuştu. Gıda dışı perakendede ise tersi bir seyir söz konusudur. Metrekare başına cirolar aylık bazda %2 düşerken, yıllık bazda %13 artmıştır. Gıdadışı perakende, Temmuz 2009?daki yıllık %8 verimlilik artışının üstünde bir performans sergilemiştir.
Hazırgiyim perakendesinde aylık değişim yaşanmazken, yıllık bazda kaydedilen %14 büyüme, geçen yılki %8 büyüme oranının üstüne çıkmıştır.
Hazırgiyim başta olmak üzere gıdadışı perakende sektörü, yatırımlarını sürdürürken bir yandan da yatırımlarının dönüşlerini almaya başlamıştır. Öte yandan Gıda perakendeciliği yıllık bazda 2009?un gerisinde seyretmesine rağmen, aylık performansı ile öne çıkmaktadır.

Sektör İstihdamı
Organize perakende sektörü istihdam gelişimi 2010?daki olumlu seyrini sürdürmektedir. Temmuz 2010?da aylık %2, yıllık ise %18 istihdam artışı kaydedilmiştir. Geçen yılın aynı döneminde kaydedilen %0,3 istihdam artışına kıyasla, 2010 yılının sektör için bir ?istihdam yılı? olduğu ortaya çıkmaktadır. Yılın ilk 7 aylık döneminde ise sektör %11 istihdam yaratmıştır.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Mayıs 2010?da İşsizlik oranı 2.6 puanlık azalış ile yüzde 11 seviyesinde gerçekleşti.

Gıda ve Gıda-Dışı Perakendede İstihdam
Gıda perakendeciliğinde aylık istihdam değişimi olmazken yılın ilk 7 ayında %13, yıllık bazda ise %19 oranında istihdam artışı sağlanmıştır. Gıdadışı perakendesi aylık %2 oranında istihdam artışı ile yılın ilk 7 ayında %11 artış oranı göstermiştir. Yıllık bazda gıdadışı perakende istihdamındaki değişim %17 olmuştur.
Hazır giyim perakendesi ise aylık %2?lik istihdam artışına paralel olarak, yılın ilk 7 ayında %17 istihdam artışı sağlayarak, alt sektörlerin öncüsü olmuştur. Benzer şekilde, yıllık %28 istihdam gelişimi ile, geçen yılın aynı dönemindeki %8 artış oranının da önüne geçilmiştir.
Organize perakende sektörü, yılın ilk 7 ayında, Türkiye genelindeki işsizlik oranına denk istihdam yaratmıştır. Alt sektörler genelindeki performans, Temmuz 2009?da istihdamda yaşanan durgun dönemin, 2010 yılında aşıldığını ve metrekare ve ciro gelişimine paralel bir şekilde, istihdam artışının da devam ettiğini ortaya koymaktadır.

Fiş Sayıları
Organize perakende sektörü, aylık, 7 aylık ve yıllık bazda fiş sayısı artışı kaydetmiştir.
Aylık bazda %7 artan fiş sayısı, 12 aylık dönemler kıyaslandığında %13 artmıştır. 2010?un ilk 7 ayı 2009?un ilk 7 ayı ile kıyaslandığında ise fiş sayısı değişimi %13 olmıştur.

Gıda ve Gıda Dışı Fiş Sayısı
Gıda perakendesindeki yıllık fiş sayısı artışı %11 oranında olurken, aylık değişim %7?dir. Yılın ilk 7 ayı geçen yılın ilk 7 ayı ile kıyaslandığında değişim %11 artış olarak gerçekleşmiştir.
Gıdadışında ise yıllık değişim %19 olurken, 7 aylık dönemler kıyaslandığında geçen yıla göre fiş sayıları %22 artmıştır. Hazırgiyim perakendeciliği, kampanya ve promosyonların da etkisi ile, yıllık bazda %34 fiş sayısı artışı yaşamıştır. 2010?un ilk 7 ayı 2009?un ilk 7 ayı ile kıyaslandığında fiş sayıları %38 artmıştır.
Organize perakende sektöründe fiş sayısı gelişimi, ciro gelişimine paralel olarak sürmekte, sektör tüketicinin tercih ve ihtiyaçlarına yanıt veren ürünlerinin yanı sıra, kampanya ve promosyonlarla da tüketiciyi kendisine çekerek, kayıtlı ekonominin tercih edilmesine katkı sağlamaktadır.

___________________________________________________________________________________________

Özet tablo ve Endeks verileri için tıklayınız.

Önemli Not: AMPD Perakende Endeksi aylık verileri, Temmuz 2010 (Haziran verileri) itibariyle yalnızca AMPD üyeleri ve AMPD Perakende Endeksi aylık rapor abonelerinin erişimine özel hâle getirilmiştir. Üyelik ve ya abonelik ile bilgi almak için arayınız. (0212 2278542, Derya Güvenç)